Nederlandse wortels
Die kerke van reformatoriese oorsprong (gewortel in die Calvinistiese Hervorming van die 16de eeu) is sedert 6 April 1652 aan die Kaap geplant. Die eerste predikant aan die Kaap was ds. Johan van Arckel wat in 1665 aangekom het.

Die Kerk kry beslag
Die Groot Trek van die 1830's het kerklik die weg berei vir die totstandkoming van die drie Afrikaanse Kerke voor 1860. Kaapse predikante wou nie die Trekkers bedien nie. Op 21 Mei 1837 het die gewese sendeling Erasmus Smit homself as predikant georden nadat 'n kerkraad in Februarie 1837 gekies is. Die Voortrekkers het die Kaapse Kerk se naam behou - Nederduitsch Hervormd. Die Trekkers het gemeentes in Natal, die Vrystaat en Transvaal gestig.

Die eerste gemeente in Transvaal, Potchefstroom, is in 1842 gestig, gevolg deur Rustenburg in 1850. Die Kerk in Transvaal wou nie hul selfstandigheid prysgee deur by die Kaapse Kerk ingelyf te word, en daardeur onder die Britse goewerneur se gesag staan nie. Daarom is daar gesoek na 'n predikant uit Nederland. Ds Dirk van der Hoff het in 1853 predikant van Potchefstroom geword, en daarmee die eerste predikant in Transvaal.

Oorlog en daarna

Die oorlog van 1899-1902 het die Kerk geweldig ontwrig. Lidmate het gesneuwel en in die konsentrasiekampe gesterf. Predikante en ouderlinge is as krygsgevangenes weggestuur en verskeie kerke en argiefstukke is verbrand. Na die oorlog het verskeie nuwe bekwame predikante die twintig gemeentes bedien. Die eerste een wat uit Nederland gekom het, was ds LE Brandt wat lank 'n leiersrol sou speel. Die eerste gemeente buite Transvaal is in 1905 op Vrede in die noorde van die Oranje-Vrystaat gestig.